Onderwerp zoeken?

Typ hier uw onderwerp in

Uw kind wordt gepest.

Wordt uw kind gepest? Dan kunt u een aantal dingen doen om het pesten tegen te gaan en uw kind daarbij te helpen. Hier leest u de belangrijkste regels rondom pesten en informeren we u welke stappen u kunt zetten.

Pesten herkennen 

Pesten gebeurt op verschillende manieren. Een kind kan systematisch buitengesloten worden door een groep kinderen, maar een kind kan ook steeds door één kind gepest worden. Er kan sprake zijn van verbaal pestgedrag: een kind wordt uitgescholden of er worden vervelende berichten via WhatsApp gestuurd. Het komt ook voor dat een kind fysiek (lichamelijk) gepest wordt met duwen en slaan
Bij pesten voelt de leerling zich onveilig op school en ook daarbuiten. Pesten kan grote gevolgen hebben voor de gepeste. Het is daarom erg belangrijk om snel en adequaat op te treden tegen pestgedrag. Pesten kan dus verschillende vormen aannemen. Zet samen met uw kind op een rij wat er precies gebeurt en verzamel ‘bewijsmateriaal’. Deze informatie kan u helpen in het gesprek met school. Door wie wordt uw kind gepest en op welke manier? Wordt uw kind uitgescholden, geslagen, buiten gesloten of bedreigd? Of worden er online valse profielen aangemaakt, dreigtweets verstuurd of privé foto’s en filmpjes online gezet? En op welke momenten gebeurt het? Het is ook goed om te bekijken wat uw kind zelf al gedaan heeft om het pesten te stoppen. En of er bijvoorbeeld al een leerkracht, mentor of andere leerling bij is betrokken.  

Online pesten 

Pesten komt voor op en om scholen en ook buiten de school kan het pesten verder gaan. Steeds vaker worden leerlingen online gepest via WhatsApp, Snapchat of Facebook. Hoewel deze online manier van pesten buiten schooltijd en buiten het schoolterrein gebeurt, heeft het wel een grote uitwerking op hoe een gepeste leerling zich op school voelt. Daarom is het ook bij online pesten belangrijk om de school te betrekken. 

Hulp voor uw kind 

Het is heel belangrijk dat uw kind zijn of haar ervaringen bespreekt, hoe lastig of moeilijk dit ook is. Goed om het er dan met uw kind over te hebben of en van wie hulp nodig is. De leerkracht, psycholoog of maatschappelijk werker? Soms vindt een kind het prettig zelf contact te zoeken met iemand om over het pesten te praten, dat kan ook. 

Dit kan natuurlijk met u, vriendjes en vriendinnetjes, met een psycholoog of maatschappelijk werker. Maar uw kind kan ook gemakkelijk zelf contact zoeken. 

  • Uw kind kan het pestprobleem bespreken met de leerkracht of een van de docenten. Wanneer uw kind niet zo’n klik heeft met de huidige leerkracht of docenten, is er misschien een andere leerkracht in het team die uw kind wel gemakkelijk in vertrouwen kan nemen om de pestsituatie mee te bespreken.  
  • U kunt bij de huisarts terecht voor hulp. Deze kan extra zorg inschakelen voor uw kind als dat nodig is. Zie ook dit overzicht voor de stappen die ouders kunnen zetten als het niet goed gaat met hun kind op school en daarbuiten. 
  • Uw kind kan contact opnemen met Pestweb, om vragen te stellen, of met andere gepeste kinderen in contact te komen. 
  • De Kindertelefoon is er voor alle kinderen en jongeren van 8 tot 18 jaar die in vertrouwen willen praten, bijvoorbeeld over pesten. 
  • Op Meldknop staat informatie over en hulp bij internetproblemen. 

Sociale veiligheid op school 

Leerlingen hebben een veilige omgeving nodig om zich goed te ontwikkelen. Ook daarom zijn scholen verplicht om pesten tegen te gaan en te zorgen voor een veilige school.  Scholen mogen zelf bepalen hoe ze dit doen.  Als uw kind gepest wordt mag u van de school verwachten dat zij actie ondernemen.Een school is sociaal veilig als een leerling zichzelf kan zijn, niet bang is en zich veilig voelt. Dat betekent dat leerlingen zich ‘vrij’ voelen en er een positieve en veilige sfeer is op school. Een sociaal veilige school voorkomt en treedt op tegen pesten, uitschelden, discriminatie en geweld.
Scholen hebben volgens de Wet veiligheid op school een zorgplicht voor de sociale, psychische en fysieke veiligheid van kinderen op school. De school is verplicht om: 

  • Een actief veiligheidsbeleid te hebben om pesten tegen te gaan. 
  • Te onderzoeken of leerlingen zich op school veilig voelen. 
  • Te zorgen dat er een persoon verantwoordelijk is voor het anti-pestbeleid. 
  • Te zorgen dat er een aanspreekpunt is met wie ouders en leerlingen over pesten kunnen praten. 

Veiligheidsbeleid en veiligheidsplan 

Elke school moet beleid over veiligheid hebbenDit wordt verder uitgewerkt in een veiligheidsplan en staat in de schoolgids. In een veiligheidsplan staan in ieder geval: 

  • Overzicht van preventieve maatregelen die de school neemt om ongewenste omgangsvormen te voorkomen en schoolveiligheid te bevorderen. 
  • Procedures en protocollen bij incidenten rondom agressief gedrag, pesten, discriminatie, seksuele intimidatie, homo-intimidatie en huiselijk geweld en kindermishandeling. 
  • Gedragsregels (schoolnorm voor acceptabel gedrag). Lees meer over de gedragscode en het spel gedragen gedrag. 
  • Sanctie- en aangiftebeleid. Lees meer over de sanctieladder personeel en sanctieladder leerlingen. Lees ook ons infoblad aangifte doen. 
  • Verdeling van de wettelijk vastgestelde taken en functies op gebied van veiligheid: vertrouwens- en/of contactpersoon, coördinatie pestbeleid, aanspreekpunt in het kader van pesten, bedrijfshulpverlener en preventiemedewerker. 
  • Klachtenregeling. 
  • Calamiteitenplan: opvang, nazorg en informatievoorziening. 
  • Algemeen privacyreglement ten behoeve van de privacybescherming van personeel, ouders en leerlingen, ook ten aanzien van de samenwerking en uitwisseling van gegevens met externe partners. 
  • Weergave hoe er inzicht wordt gehouden in de veiligheidsbeleving van personeel en leerlingen en in de aard en omvang van incidenten. 

Anti-pestprotocol

Een anti-pestprotocol is niet verplicht, maar kan wel een onderdeel uitmaken van het veiligheidsplan. In het anti-pestprotocol staat wat de school doet als er gepest wordt, hoe pestgedrag te herkennen en wat er gebeurt om pesten te voorkomen en tegen te gaan. In het anti-pestprotocol staat ook bij wie ouders terecht kunnen als hun kind gepest wordt en welke stappen de school dan zet. Sommige scholen hebben een apart protocol om online pesten te voorkomen.

Verbeteren van de veiligheidsbeleving 

Scholen moeten in de gaten houden hoe veilig leerlingen zich voelen. Er zijn intussen een aantal goedgekeurde instrumenten waarmee scholen dat doen. Een school bepaalt zelf welke monitor ze kiest. Elke monitor moet wel voldoen aan een aantal eisen: 

  • De school onderzoekt de veiligheidsbeleving elk jaar opnieuw. 
  • Het onderzoek geeft een goed beeld van de ervaringen van leerlingen. 
  • Er worden drie soorten vragen gesteld: over het voorkomen van incidenten op school, over de veiligheidsbeleving van leerlingen en over het welbevinden van leerlingen. 
  • Het instrument is valide, betrouwbaar en voldoet aan de wettelijke eisen. 
  • Als blijkt dat leerlingen zich niet veilig voelen, of dat er op een andere manier verbetering mogelijk is, dan neemt de school maatregelen. 

Aanspreekpunt bij pesten 

Wanneer een leerling gepest wordt, is het belangrijk dat ouders duidelijk weten bij wie ze terecht kunnen. De school is wettelijk verplicht om: 

  • te zorgen dat er iemand is met wie ouders en leerlingen over pesten kunnen praten. Dit aanspreekpunt van de school vangt de gepeste leerling en zijn ouders op. Samen brengen ze de situatie in kaart en kijken welke acties er ondernomen kunnen worden om de pestsituatie op te lossen. Daarbij verwijst en begeleidt de medewerker van de school eventueel naar andere medewerkers binnen of buiten de school. 

Coördinator anti-pestbeleid

Daarnaast heeft elke school een coördinator anti-pestbeleid. Vaak is dit degene die eindverantwoordelijk is voor de veiligheid op school, zoals de (adjunct) directeur of conrector. De coördinator heeft zicht op de beleving van veiligheid van leerlingen, op klachten en incidenten binnen de school en op mogelijke veiligheidsrisico’s. Met die kennis adviseert hij of zij over het anti-pestbeleid binnen de school.

De coördinator is ook klankbord voor medewerkers van de school die vragen hebben over pesten en de aanpak ervan. Scholen doen er goed aan om de functies van aanspreekpunt en coördinator niet door dezelfde medewerker te laten doen. Lees hier waarom.  

Anti-pestprogramma’s 

Er zijn veel programma’s om pesten te voorkomen en aan te pakken. De Commissie Anti-pestprogrammas heeft inmiddels onafhankelijk onderzoek gedaan naar het succes van de verschillende programma’s. Een aantal ervan is succesvol of veelbelovend. Kijk hier voor het overzicht. 

Hulp binnen de school 

Ga in eerste instantie in gesprek met de leerkracht van uw kind: herkent de leerkracht het pesten? Hoe kijkt hij/zij er tegenaan? Ziet de leerkracht dat uw kind niet gelukkig is op school en zich niet veilig voelt? Heeft dit ook gevolgen voor de schoolresultaten? Wat kan de leerkracht doen om de sociale situatie van uw kind en de gehele klas te verbeteren? Is het mogelijk om met een anti-pest-programma de sociale veiligheid van kinderen te vergroten? 
Mocht u bij de leerkracht geen gehoor vinden dan kunt u achtereenvolgens binnen school terecht bij: 

  • Het aanspreekpunt voor pesten 
  • De mentor van uw kind 
  • Vertrouwenspersoon 
  • De zorgcoördinator 

Hulp buiten de school 

  • Sommige scholen hebben een externe vertrouwenspersoon. Deze persoon is niet werkzaam voor de school, maar kent de school wel goed. U kunt hier in vertrouwen uw verhaal doen en samen kijken hoe u de school kunt bewegen om actie te ondernemen. In de schoolgids vindt u informatie over de externe vertrouwenspersoon. 
  • Praat met de jeugd- of schoolarts van de school. Zeker wanneer uw kind lichamelijke klachten heeft van  de spanning of van het fysieke pesten is het belangrijk om ook de schoolarts te betrekken. 
  • Als de situatie uit de hand dreigt te lopen kunt u contact opnemen met de vertrouwensinspecteur van de Onderwijsinspectie. 
  • Komt uw kind thuis te zitten vanwege het pesten? Of heeft u heel veel moeite om uw kind nog naar school te krijgen? Dan kunt u ook contact opnemen met de Leerplichtambtenaar. Deze werkt voor de gemeente waar u woont en kan helpen om de schade van het pesten te beperken door met scholen en instanties in gesprek te gaan. Zie ook dit overzichtvoor de stappen die ouders kunnen zetten als het niet goed gaat met hun kind op school. 
  • U kunt contact opnemen met de Kinderombudsman. 
  • U kunt contact zoeken met uw eigen huisarts. Deze kan extra zorg inschakelen voor uw kind als dat nodig is. 

Als het niet goed loopt 

Als de school niets of te weinig doet, dan kunt u verschillende dingen doen: 

  • Bent u het niet eens met de manier waarop de school het beleid rondom pesten heeft ingericht? Dan kunt u daarover contact opnemen met de diegene die het pestbeleid op school coördineert. 
  • Ook kunt u contact opnemen met de ouders in de medezeggenschapsraad (MR), zij hebben instemmingsrecht op het veiligheidsbeleid van de school en zijn daar dus nauw bij betrokken. 
  • Komt u er met de school niet uit dan kunt u een klacht indienen volgens de klachtenprocedure van de school, deze hoort in de schoolgids te staan. Meestal komt u dan eerst terecht bij het bestuur van de school. U kunt ook een klacht indienen bij een onafhankelijke -landelijke- klachtencommissie. 
  • De vertrouwenspersoon werkt in opdracht van het schoolbestuur en is getraind in het onafhankelijk omgaan met mogelijke problemen. Aan een school zijn meestal één of meerdere vertrouwenspersonen verbonden. Deze kan intern (binnen de school) of extern (onafhankelijk) werken. 
  • Ouders kunnen ook een melding doen bij de Onderwijsinspectie. De Onderwijsinspectie bekijkt of de school de zorgplicht voor de sociale veiligheid van leerlingen goed uitvoert. De Onderwijsinspectie bekijkt op welke manier de school de veiligheid in de gaten houdt en welke maatregelen de school neemt om de veiligheid te verbeteren. Ook gaat de Onderwijsinspectie  het gesprek met de school aan over de uitkomsten van onderzoeken over de veiligheid op school. Als de situatie herhaaldelijk niet verbetert, doet de inspectie nader onderzoek en kunnen sancties volgen. 
  • Bij fysiek geweld kan een aangifte worden gedaan bij de politie. 

Week Tegen Pesten 

Elk jaar in de derde week van september organiseert Stichting School & Veiligheid de Week Tegen Pesten. Veel scholen doen hieraan mee en maken zo een sterke start met de klas om pesten te voorkomen. 

 

Ouders & onderwijs

Meld u aan voor de nieuwsbrief!

Ontvang het laatste nieuws, tips en ervaringen.