Gebruik van AI door leerlingen.

AI (kunstmatige intelligentie) speelt een steeds grotere rol op school. Steeds meer leerlingen gebruiken tools zoals ChatGPT of Copilot bij hun huiswerk of opdrachten. Scholen zoeken ondertussen naar manieren om hier mee om te gaan. Wat mag wel en wat niet? En leert je kind nog genoeg als die AI gebruikt?

Hoe gebruiken leerlingen AI?

Veel leerlingen gebruiken AI-tools om teksten te schrijven of te verbeteren, samenvattingen te maken, oefenvragen te bedenken of uitleg te krijgen bij lastige onderwerpen. Ook wordt AI ingezet voor presentaties, werkstukken of creatieve opdrachten.

Of dat leerzaam is, hangt af van hoe AI wordt gebruikt. Wanneer een leerling AI inzet om te brainstormen, extra uitleg te krijgen, zichzelf te overhoren of feedback te vragen op een eigen tekst, kan het een fijne ondersteuning zijn. Het helpt dan bij het verdiepen en controleren van kennis.

Je kind leert minder goed als AI een volledige opdracht overneemt. Leren gebeurt juist door herhaling, oefenen en goede feedback. AI kan dus zeker een hulpmiddel zijn, zolang het het denkwerk van je kind ondersteunt en niet vervangt.

Wat mag wel en niet?

Of je kind AI mag gebruiken, hangt af van het beleid van de school. Sommige scholen moedigen het aan als leermiddel. Andere scholen verbieden het (nu nog). Veel scholen zijn bezig om een beleid voor AI te maken. Heeft de school van je kind nog geen beleid voor AI-gebruik? Dit kun je bespreekbaar maken bij de medezeggenschapsraad.

Een logisch uitgangspunt blijft: een leerling moet zijn eigen werk maken. Net zoals je geen complete tekst van internet mag kopiëren, is het meestal niet toegestaan om een volledige AI-tekst als eigen werk in te leveren. Bij centrale examens is het gebruik van AI door leerlingen niet

Is AI-gebruik plagiaat of fraude?

Dat hangt af van het schoolbeleid. Plagiaat betekent dat je het werk van iemand anders overneemt en doet alsof het van jezelf is. Een AI-tekst is niet letterlijk van iemand anders gekopieerd, maar het zomaar inleveren van een AI-antwoord als eigen werk wordt meestal niet toegestaan.

Als de school AI-gebruik verbiedt en een leerling gebruikt het toch, dan kan dat worden gezien als fraude.

Hoe controleert school het gebruik van AI?

Er bestaan AI-detectietools, maar die zijn niet volledig betrouwbaar. Ze kunnen een aanwijzing geven, maar zijn meestal geen duidelijk bewijs.

Docenten letten daarom ook op andere signalen, zoals een opvallend andere schrijfstijl of kennisniveau. Ook kunnen ze een leerling vragen om mondeling toelichting te geven op het gemaakte werk. Net als bij andere digitale veranderingen vraag AI om aanpassingen in schoolwerk en toetsen.

Wat kun je doen als je kind wordt beschuldigd van AI-gebruik?

Krijgt je kind bijvoorbeeld een 1 omdat de school denkt dat AI is gebruikt? Dan is het belangrijk om te kijken:

• Is er duidelijk beleid over AI?
• Staat daarin welke maatregelen er mogelijk zijn?
• Kan de docent onderbouwen dat AI is gebruikt?
• Alleen een vermoeden is meestal geen sterke onderbouwing. Ga hierover in gesprek met de school.

Hoe ga je als ouder in gesprek over AI?

Blijf betrokken bij wat je kind doet. Vraag bijvoorbeeld:

• Mag je AI gebruiken voor deze opdracht?
• Hoe gebruik je het precies?
• Controleer je de informatie die AI geeft?

Probeer vooral nieuwsgierig te luisteren, zonder direct te oordelen. Zo help je je kind om bewust en kritisch met AI om te gaan.

Mag school mijn kind verplichten AI te gebruiken?

Scholen bepalen zelf hun beleid. Moet je kind AI gebruiken voor een opdracht en heb je daar vragen bij? Ga dan in gesprek met school. Vraag wat het leerdoel is en of er eventueel een alternatief mogelijk is.

Voor veel AI-tools geldt een adviesleeftijd van 13 jaar. Voor jongere kinderen wordt gebruik afgeraden. Op basisscholen zal AI-gebruik daarom waarschijnlijk beperkt zijn.

Vragen of persoonlijk advies?

Heb je vragen over dit onderwerp, wil je advies over jouw situatie of gewoon een luisterend oor? Neem dan contact met ons op via 088-6050101, mail naar vraag@oudersenonderwijs.nl of WhatsApp ons.