Reactie op wetsvoorstel Wet maatwerk: stevige rechten voor kinderen en ouders ontbreken.

Reactie op wetsvoorstel Wet maatwerk: stevige rechten voor kinderen en ouders ontbreken.

Ouders & Onderwijs steunt het doel van het wetsvoorstel Wet maatwerk in het funderend onderwijs, maar is van mening dat het voorstel ouders en leerlingen nog onvoldoende helpt. Een belangrijk kritiekpunt is dat kinderen en ouders meer rechten en rechtsbescherming nodig hebben. In dit artikel lees je onze reactie op het wetsvoorstel.

Wat is het wetsvoorstel Wet maatwerk in het funderend onderwijs?  

Het wetsvoorstel Wet maatwerk is een voorstel van het ministerie van OCW. Het wetsvoorstel gaat over de mogelijkheden voor scholen en samenwerkingsverbanden om maatwerk te bieden aan kinderen die (tijdelijk) extra ondersteuning nodig hebben of dreigen uit te vallen. 

De maatwerkmogelijkheden zijn uitgewerkt op vier terreinen; 

• Onderwijstijd 
• Inhoud van het onderwijs 
• Locatie van onderwijs 
• Bekostiging van het onderwijs 

Het funderend onderwijs is het onderwijs dat gegeven wordt aan kinderen tussen 4 en 18 jaar, van de basisschool tot en met het voortgezet onderwijs. 

Waarom is maatwerk nodig? 

Voor veel kinderen is naar school gaan niet altijd vanzelfsprekend. Niet omdat zij niet willen leren, maar omdat het reguliere onderwijs niet altijd voldoende aansluit bij wat ze nodig hebben of vanwege de specifieke ondersteuningsbehoefte.  

Die behoefte zou volgens Ouders & Onderwijs leidend moeten zijn en het wetsvoorstel zou kunnen bijdragen dat maatwerk daadwerkelijk aangeboden wordt aan de leerlingen die dat nodig hebben. 

Wat zijn de sterke punten van het voorstel? 

Het wetsvoorstel neemt verschillende drempels weg. Zo hoeven scholen straks niet ieder jaar toestemming te vragen om af te wijken van de onderwijstijd. Ook is een diagnose geen voorwaarde voor maatwerk. Dat zijn belangrijke verbeteringen. 

Daarnaast bevat het voorstel de mogelijkheid om publiek geld in te zetten voor particulier onderwijs wanneer het bekostigde onderwijs geen passende oplossing kan bieden. 

Ouders & Onderwijs pleit voor maatwerk als afdwingbaar recht 

Toch blijft volgens Ouders & Onderwijs een fundamenteel probleem bestaan: maatwerk wordt vooral een bevoegdheid van scholen en samenwerkingsverbanden en geen afdwingbaar recht van het kind. 

Wij vinden daarom dat de wet moet regelen dat: 

• Elk kind beroep kan doen op maatwerk wanneer dit nodig is; 
• Elk kind recht heeft op onderzoek naar de noodzaak van maatwerk; 
• een weigering van maatwerk goed wordt gemotiveerd; 
• een weigering onafhankelijk kan worden getoetst. 

 Een verzoek om maatwerk mag van ons niet alleen afhangen van de bereidheid van een schoolbestuur of samenwerkingsverband. 

 Wat zien wij verder als risico?

1. Omschrijving van de doelgroep is te beperkt
   Het wetsvoorstel richt zich op kinderen die door een lichamelijke of psychische oorzaak dreigen uit te vallen of al zijn uitgevallen terwijl uitval ook andere oorzaken kan hebben. 
2. Ondersteuning mag niet afhangen van regio
   Het voorgestelde budgetplafond van 2,5% heeft geen minimum en kan zelf bepaald worden door samenwerkingsverbanden. Dit kan betekenen dat er verschillen tussen regio’s ontstaan wanneer het budget al op is. De hoeveelheid ondersteuning die een kind krijgt, mag volgens ons niet afhangen van de woonplaats.
3. Zwakke positie van ouders 
   Een belangrijk kritiekpunt van Ouders & Onderwijs is dat ouders geen bezwaar en beroep kunnen instellen tegen een beslissing over maatwerk. 

 Wat zouden wij graag toevoegen aan het voorstel?

1. Verbreding van de omschrijving
   Ouders & Onderwijs pleit voor een verbreding van de omschrijving zodat de ondersteuningsbehoefte van een kind de voorgrond neemt. 
2. Landelijk minimum kader
   Om regioverschillen te beperken zou er een landelijk minimumkader moeten worden ingesteld voor het budgetplafond 
3. Laagdrempelige geschilbeslechting
   Als ouders en school er samen niet uitkomen moet er een laagdrempelige onafhankelijke vorm van geschilbeslechting zijn die een bindende beslissing kan nemen. 
4. Uitbesteding particulier onderwijs als uitzondering
   Kennis over succesvolle maatwerkoplossingen moet worden gebruikt om het reguliere onderwijs te verbeteren zodat de route naar een particuliere aanbieder een uitzondering blijft. 
5. Actieve monitoring 
   Er zou actieve monitoring moeten komen op regionale verschillen in bijvoorbeeld toekenning.  
6. Onafhankelijke tussenevaluatie
   Uiterlijk na twee jaar zouden wij willen zien dat er een eerste onafhankelijke tussenevaluatie wordt uitgevoerd. De geplande evaluatie na vijf jaar vinden wij te laat. 

Maatwerk is noodzakelijk, maar meer ruimte voor scholen en samenwerkingsverbanden moet samengaan met stevige rechten en waarborgen voor kinderen en ouders.