Onderwerp zoeken?

Typ hier uw onderwerp in

Home > Nieuws > Alles wat je wilt weten over zelftesten in het onderwijs

Alles wat je wilt weten over zelftesten in het onderwijs.

27 mei 2021 Nieuws
zelftesten

Alle middelbare scholen mogen vanaf 31 mei weer volledig open voor leerlingen. Vanaf 7 juni is dat verplicht. Leerlingen hoeven geen anderhalve meter afstand meer van elkaar te houden, wel van de docent. Er komen zelftesten voor leerlingen beschikbaar om de veiligheid op school te waarborgen en coronabesmettingen te voorkomen. Het advies is om deze zelftest twee keer in de week te doen. Het gebruik is altijd vrijwillig.

Ga direct naar onze veelgestelde vragen over zelftesten.

Ouders & Onderwijs positief onder voorwaarden

Ouders & Onderwijs is positief over het besluit onder een aantal voorwaarden. Veel leerlingen kijken er ontzettend naar uit om weer volledig naar school te mogen. Wel moet er begrip zijn voor ouders, leerlingen en leraren die om medische of andere redenen niet willen deelnemen aan het fysieke onderwijs.

‘Leerlingen, ouders en leraren moeten voor zichzelf de afweging kunnen maken of ze het verantwoord vinden om weer volledig naar school te gaan, dan wel les te geven. Een voorwaarde is dat scholen het onderwijs voor alle partijen veilig kunnen organiseren. Lukt dat niet, dan moet de mogelijkheid blijven een eigen afweging te maken’, aldus Lobke Vlaming, directeur Ouders & Onderwijs.

Zelftesten in het basisonderwijs

Scholen zijn inmiddels voorzien van zelftesten. Sinds half april kunnen alle medewerkers in het onderwijs zichzelf, als ze dat willen, preventief testen op het coronavirus. Ze nemen de test zelf thuis af. In het basisonderwijs zijn de testen uitsluitend bedoeld voor medewerkers. Leerlingen krijgen deze niet aangeboden.

Zelftesten in het voortgezet onderwijs

Ook de scholen in het voortgezet onderwijs hebben inmiddels gratis zelftesten ontvangen. Deze zijn bedoeld voor zowel medewerkers als leerlingen. Het advies aan de leerlingen is om zich twee keer in de week preventief te testen. Deze zelftests worden op school uitgereikt en zijn gratis. Het testen gebeurt thuis, eventueel met hulp van de ouders. Het gebruik is altijd vrijwillig. Voor leerlingen onder de 16 jaar is toestemming van een van de ouders nodig.

Preventief testen uit voorzorg en veiligheid

Om te beginnen is het gebruik van zelftesten bedoeld voor preventief gebruik. Een besmetting onder leerlingen of personeel kan hierdoor snel gesignaleerd en verspreiding van het coronavirus voorkomen worden. De zelftest is een extra middel om de veiligheid op en rondom school te vergroten, zodat het onderwijs kan doorgaan.

Risicogericht testen bij coronabesmetting

Daarnaast kunnen scholen, zodra een coronabesmetting op school bekend is, gebruikmaken van risicogericht zelftesten. Dit geldt voor zowel onderwijspersoneel als leerlingen en gebeurt op school in overleg met de GGD. Als er een positief coronageval is in de klas kan de rest van de klas zichzelf meteen op school testen. Is de zelftest positief, dan laat de leerling een PCR-test doen bij een GGD-locatie om de uitslag te checken.

Specifiek voor voortgezet speciaal onderwijs en praktijkonderwijs

In het voortgezet speciaal en praktijkonderwijs hebben sommige leerlingen hulp nodig om de test goed af te kunnen nemen. De  schoolleiding kan in dat geval kiezen uit een aantal scenario’s. Alle vso en pro scholen hebben hierover per brief informatie ontvangen van het ministerie.

Testen in het mbo

In het mbo kunnen studenten al sinds 1 maart weer één dag per week naar school. Rond begin juni 2021 komen ook voor studenten en medewerkers in het mbo zelftesten beschikbaar. De zelftesten zijn een aanvulling op de bestaande coronamaatregelen. Ook hier is het gebruik van zelftesten voor studenten en medewerkers vrijwillig.

Instructie

De flyer ‘zelftesten doe je zo’ geeft een handig overzicht over het hoe en waarom van de test. Daarin staat ook hoe het testen in zijn werk gaat. Verder zijn er instructiefilmpjes beschikbaar over het afnemen van de test. Deze staan hieronder gerangschikt naar het merk van de test. De test is minder ingrijpend dan de PCR-test. Het wattenstaafje gaat minder diep in de neus en de uitslag is binnen 15 minuten bekend.

Waarmee kan Ouders & Onderwijs u helpen?

Heeft u vragen over het onderwijs? Bent u boos of maakt u zich zorgen over de situatie van uw kind op school? Bel of mail ons. Wij zijn er voor alle ouders met kinderen in de schoolgaande leeftijd. We helpen ouders met informatie, voorlichting en advies over alles wat met onderwijs te maken heeft, zoals de impact van corona op het onderwijs, passend onderwijs, pesten op school en de rechten van ouders. Daarnaast komen we op voor de belangen van ouders richting de politiek, de onderwijssector en in de media.

Tweewekelijkse nieuwsbrief

Meer weten? Meldt u aan voor onze tweewekelijkse nieuwsbrief boordevol actuele informatie over de ontwikkelingen in het onderwijs, handige tips, herkenbare verhalen en interessante webinars.

Wilt u uw mening geven en meepraten over het onderwijs? Graag! Meldt u aan voor het Landelijk Ouderpanel! We doen regelmatig onderzoek naar het standpunt van ouders over uiteenlopende onderwerpen. U hebt altijd de keuze of u meedoet of niet.

FAQ Zelftesten in het onderwijs.

Het doel van zelftesten is om een besmetting onder leerlingen en personeel zo snel mogelijk te signaleren, en daarmee verspreiding van het coronavirus te voorkomen. De zelftest is een extra middel om de veiligheid op en rondom de scholen te vergroten en de continuïteit van het onderwijs te bevorderen. De overige regels en richtlijnen in het onderwijs ten aanzien van corona (thuisblijven bij klachten, afstand houden tot volwassenen – waaronder de docent, vaak de handen wassen, en het dragen van een mondkapje in de gangen op school waar de afstand tot volwassenen niet altijd kan worden bewaard) blijven van kracht; dit blijft van groot belang om de risico’s op besmetting zo beperkt mogelijk te houden.

Nee. Deelnemen aan de zelftest is altijd vrijwillig. Iedereen heeft het recht om deelname te weigeren. Voor leerlingen onder de zestien is bij risicogericht testen op school expliciete toestemming nodig van minimaal één ouder. Wanneer iemand besluit niet deel te nemen aan een zelftest, mag dit niet leiden tot uitsluiting van het onderwijs of de werkzaamheden. Voor preventief testen is geen aparte toestemming vereist. Dit gebeurt thuis onder verantwoordelijkheid van een ouder/verzorger.

Nee. Een leerling mag het zelftesten weigeren, testen is altijd vrijwillig. Voor het risicogericht testen hebben leerlingen onder de zestien expliciete toestemming nodig van minimaal één ouder. De school mag niet vragen om een testuitslag. Een leerling die zichzelf niet wil laten testen of de testuitslag niet wil delen, mag nooit om deze reden de toegang tot de school worden ontzegd

In het voortgezet (speciaal) onderwijs worden zelftesten preventief én risicogericht ingezet.

  • Leerlingen en medewerkers kunnen zichzelf twee keer in de week thuis preventief testen.
  • Leerlingen en medewerkers kunnen zichzelf (begeleid) testen in het geval dat er een besmetting bekend wordt. Het zelftesten gebeurt in dit geval op school, onder begeleiding, maar onder eigen verantwoordelijkheid van de tester. Dit noemen we risicogericht testen.

In het basisonderwijs en speciaal (basis)onderwijs heeft het personeel de mogelijk om zichzelf thuis preventief te testen. Dit geldt ook voor het personeel van de kinderopvang als de opvang in hetzelfde gebouw als de school zit.

Op Hulp bij zelftesten staat meer informatie hoe het zelftesten werkt. In de flyer wordt uitgelegd hoe zelftesten in zijn werk gaat. De flyer is bestemd voor leerlingen, maar is ook geschikt voor medewerkers. Hiernaast is ook een gratis e-learningmodule en een lesmodule voor leerlingen over zelftesten op deze pagina te vinden.

Ja. De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd heeft vastgesteld dat bij de zelftest Flowflex van het merk Acon de wattenstaafjes mogelijk niet op de juiste manier zijn verpakt. De afwijkende verpakking heeft geen gevolgen voor de bruikbaarheid van de test, maar wel voor de werkwijze waarop de test wordt uitgepakt. Mocht je dit type test in de toekomst geleverd krijgen, dan ontvang je bij de levering een uitleg hoe je de test op de juiste manier kunt gebruiken.

Preventief testen gebeurt thuis.

Risicogericht testen gebeurt in het voortgezet (speciaal) onderwijs op school, hierbij bestaan er meer opties:

Optie 1: Testruimte inrichten waar leerlingen één voor één naartoe komen.
Optie 2: Leerlingen in (kleine) groepjes naar de testruimte laten komen.
Optie 3: Geen testruimte en klassikale afname met álle leerlingen tegelijkertijd. Let hierbij op de 1,5m afstand.

Eerder heeft een groep deskundigen bekeken op welke wijze het zelftesten zou kunnen bijdragen aan de continuïteit van onderwijs. Hun advies was om de testen ook preventief in te zetten, maar zolang er nog niet voldoende testen beschikbaar waren voor alle leerlingen de prioriteit te geven aan risicogerichte inzet, inmiddels zijn er voldoende testen beschikbaar.

De eerste scholen ontvangen vanaf 17 mei de extra testen. De planning is om binnen twee weken de extra testen aan alle middelbare scholen te leveren. Het moment waarop wordt gestart met het preventief zelftesten voor leerlingen is aan de school zelf

Nee. De testen worden door de Rijksoverheid gratis ter beschikking gesteld aan de scholen en kinderopvangorganisaties.

Bij het afnemen van een zelftest ligt de verantwoordelijkheid altijd bij de tester zelf.

Preventief testen is effectief als het minimaal twee keer per week gebeurt, verdeeld over de week.

Een zelftest is een antigeentest die de leerling volledig zelf uitvoert. De leerling neemt dus zelf slijm af uit zijn/haar neus en analyseert dit direct zelf.

Het resultaat is iets minder betrouwbaar dan een test in de teststraat. Want de test wordt niet door een professional gedaan. De leerling kan met een zelftest de kans op een ongemerkte besmetting verkleinen, maar zeker niet uitsluiten. De betrouwbaarheid hangt af van de afname. Volg de gebruiksaanwijzing dus goed op. Iedereen is zelf verantwoordelijk om de test goed af te nemen. En om een positieve uitslag door te geven aan de GGD als dat nodig is.

Het wattenstaafje hoeft minder ver de neus in, waardoor zelfafname mogelijk is. Wel zijn de zelftesten iets minder gevoelig, waardoor ze niet in elke situatie geschikt zijn.

De zelftest wordt niet gebruikt voor de volgende situaties:

  • uw kind heeft corona gerelateerde klachten en laat zich testen via de GGD en blijft thuis tot de testuitslag bekend is;
  • Uw kind heeft een melding gekregen van de CoronaMelder-app;
  • Uw kind heeft nauw contact gehad met een besmette persoon en hierom van de GGD een quarantaineadvies gekregen. Een zelftest is niet geschikt om de quarantaineduur te verkorten;
  • Uw kind komt terug van een reis naar een hoog-risicogebied en moet in quarantaine gaan.

In deze gevallen is de zelftest niet geschikt omdat deze zelftesten minder gevoelig zijn dan de testen (inclusief antigeensneltesten) die in de teststraten van de GGD worden gebruikt. De kans dat een besmetting gemist wordt door een vals negatieve test is dan te groot. Maak daarom een afspraak bij de GGD via coronatest.nl of het telefoonnummer 0800-1202.

Ja. De testen zijn gevalideerd en het afnemen van de test is, met een goede instructie veilig. De resultaten van deze zelftesten zijn iets minder gevoelig dan de testen die bij de testlocaties van de GGD worden gebruikt. De zelftest kan de kans op een ongemerkte besmetting dus verkleinen, maar niet uitsluiten.

De leerling wacht op de uitslag in de ruimte die is ingericht voor het zelftesten. De testuitslag is persoonlijk. Deze hoeft de leerling niet te delen. Bij het testen is het dus van belang dat andere leerlingen of de begeleider niet kunnen meekijken.

De uitslag kan na 15-30 minuten worden afgelezen.

  • De leerling leest zelf de testuitslag af; de leerling hoeft de uitslag ook niet te delen.
  • Wanneer een leerling ‘invalid’ (uitslag niet betrouwbaar), als resultaat krijgt, dan meldt de leerling dat bij de begeleider. Deze stelt de leerling meteen een nieuwe test ter beschikking, zodat de leerling nog de mogelijkheid heeft om in dezelfde testronde een valide test af te nemen.

Dan heeft uw kind waarschijnlijk geen corona. Maar let op: een negatieve testuitslag is bij een zelftest minder betrouwbaar dan bij een test die door een professional is afgenomen. Blijf dus voorzichtig en zorg dat uw kind zich houdt aan de basisregels tegen verspreiding van het coronavirus, zoals afstand houden, handen wassen en thuisblijven bij klachten. Blijf ook extra voorzichtig rondom mensen met een kwetsbare gezondheid.

Dan heeft hij/zij waarschijnlijk corona. Hij/zij moet dan maatregelen treffen, zoals thuisblijven. Ook huisgenoten blijven thuis. Én uw kind moet de uitslag laten bevestigen door een test door de GGD. Een zelftest is namelijk minder betrouwbaar dan de test op de GGD testlocatie. Hierdoor is er kans dat zijn/haar positieve uitslag vals alarm is. Als de hertest bij de GGD negatief is, mogen uw kind en huisgenoten weer naar buiten.

De persoon die de zelftest afneemt is niet verplicht de uitslag te delen. Leerlingen worden echter wel verzocht om een positieve uitslag te melden bij de school, zodat de school maatregelen kan treffen om een uitbraak te voorkomen. Scholen gaan vertrouwelijk met deze informatie om, en maken geanonimiseerd melding van een besmetting bij de GGD.

Nee. De zelftest kan niet worden gebruikt als iemand klachten heeft, dan is het risico op een vals negatieve uitslag te groot.  Bij corona gerelateerde klachten blijft de leerling/medewerker thuis en maakt een testafspraak bij de GGD.

Ja. Scholen mogen leerlingen naar huis sturen of niet op school toelaten als zij hiermee opvolging geven aan adviezen van de GGD (bv. leerlingen die in de buurt zaten van een besmet persoon), of als zij hiermee de zorgplicht voor een veilig schoolklimaat opvolgen (bv. leerlingen die naar school komen met duidelijke ziekteverschijnselen, zoals dit ook geldt voor kinderen met mazelen of de griep).

Nee. Voor leerlingen jonger dan 16 jaar is expliciete toestemming van ouders/verzorgers een vereiste, maar schriftelijke/mondelinge/digitale toestemming van één ouder is hierbij voldoende.

Voor leerlingen jonger dan 16 jaar is expliciete toestemming van ouders/verzorgers een vereiste. Schriftelijke/digitale toestemming van één ouder is hierbij voldoende.

De school mag er vanuit gaan dat wanneer één ouder toestemming heeft verleend, de andere ouder hiermee ook akkoord is, tenzij er sprake is van een ingewikkelde verstandhouding tussen de ouders. Wanneer in dat specifieke geval de toestemming van beide ouders ontbreekt, mag de leerling geen test worden aangeboden.

Voor personeel en leerlingen van 16 jaar en ouder is geen toestemming nodig. Zij maken zelfstandig de afweging of ze een zelftest willen doen.

Gerelateerde onderwerpen

Zelftesten voor middelbare scholieren

Vanaf volgende week komen er zelftesten beschikbaar voor leerlingen in het voortgezet (speciaal) onderwijs, waarmee zij zichzelf preventief kunnen testen op het coronavirus. Het testen is vrijwillig en mag dus nooit een voorwaarde zijn voor leerlingen om aan het onderwijs te kunnen deelnemen. Dit maakte het ministerie van OCW dinsdagmiddag bekend.

Lees meer

Middelbare scholen volledig open vanaf 31 mei

Alle middelbare scholen mogen vanaf maandag 31 mei weer volledig open voor leerlingen. Vanaf 7 juni is dat verplicht. Leerlingen hoeven geen anderhalve meter afstand meer van elkaar te houden. Het kabinet neemt dit besluit mede op basis van een advies van het Outbreak Management Team (OMT).

Lees meer

Testbereidheid onder ouders beperkt

Ondanks toenemende zorgen over coronabesmetting op school is een kwart van de ouders bij een positief coronageval in de klas niet bereid hun kind te laten testen. Zij kiezen liever voor een quarantaine van 10 dagen. Nog eens 24% wil alleen laten testen als het kind klachten heeft. De testbereidheid van ouders is dus beperkt. Deze cijfers komen uit een onderzoek van Ouders & Onderwijs onder ouders van kinderen in de schoolgaande leeftijd.

Lees meer
Ouders & onderwijs

Meld u aan voor onze tweewekelijkse nieuwsbrief!

Ontvang het laatste nieuws, tips en ervaringen.