Skip Brinkman over Paarse Vrijdag: “Een klein gebaar is al van heel groot belang”.

Skip Brinkman over Paarse Vrijdag: “Een klein gebaar is al van heel groot belang”.

Op 9 oktober is het Paarse Vrijdag, een dag waarop steun wordt uitgesproken voor LHBTQIA+-jongeren door paars te dragen. Natuurkundedocent Skip Brinkman organiseert de dag op zijn middelbare school in Amsterdam. Hij ziet de acceptatie op school dalen, maar blijft staan achter het belang van zichtbare steun.

Skip is natuurkundedocent in Amsterdam en actief binnen de GSA (Gender & Sexuality Alliance) van zijn school. Vier jaar geleden begon hij als docent op de school, en in datzelfde jaar richtte een collega de GSA op. “Ik vond de GSA vanuit mezelf al belangrijk, dus ik wilde er graag aan bijdragen”, vertelt Skip. 

“Stoerdoenerij” en gekke blikken 

De achterliggende motivatie is voor hem duidelijk: de acceptatie op zijn school wordt lager, net als op andere plekken in Nederland, en daar wil hij voor gaan liggen. “Ik vind het erg belangrijk dat leerlingen die niet zichzelf durven te zijn, wél zichzelf kunnen zijn. Dat is waar de GSA voor mij voor staat: het accepteren van alle leerlingen.” 

De dalende acceptatie merkt hij vooral wanneer hij het onderwerp aansnijdt in de klas. “Ik zie bijvoorbeeld blikken onder leerlingen. Je kan wel zien dat het iets oproept in ze, en dat is vaak niet iets positiefs.” Skip heeft het idee dat hier weinig achter zit: “Het is meer een soort stoerdoenerij dan dat het iets gefundeerds is. Het lijkt aangepraat.” 

Een manier om dit oplossen ligt volgens hem bij het benoemen en in gesprek blijven erover: “Ik denk dat het heel belangrijk is dat we gewoon met elkaar blijven praten en ons afvragen waarom je überhaupt niet jezelf zou mogen zijn.” 

Een veilige plek, maar kleiner dan gehoopt 

Op school is de GSA bedoeld als veilige plek. Die is wel kleiner dan Skip had gehoopt: ongeveer twaalf van de duizend leerlingen zijn lid. “Dat is niet representatief. Andere scholen zijn daarin veel groter. Ik merk dat het klein blijft omdat er toch raar naar gekeken wordt om het te doen.” Om dit beeld tegen te gaan probeert de GSA er vooral een gezellige club van te maken waar iedereen welkom is. 

Wat de leerlingen willen, is volgens Skip simpel: zichzelf kunnen zijn. Zonder dat er raar gedaan of gepest wordt. Paarse Vrijdag is voor hen een dag waarop dat wel mag. “Ze zouden het het liefst elke dag doen, maar dat kan helaas niet.” 

De waarde van een klein gebaar 

Sommigen zien Paarse Vrijdag als een dag waarop je paars draagt en verder weinig doet. Skip ziet juist daarin de waarde. “Het geeft subtiel aan dat je er voor iedereen bent. Leerlingen die niet zichzelf durven te zijn en ook niet bij de GSA durven aan te sluiten, kunnen zo toch zien dat ze geaccepteerd worden. Ook al zijn ze er nog niet aan toe om daarvoor uit te komen, ze weten dat die acceptatie binnen de school gedragen kan worden. Een heel klein gebaar is al van heel groot belang.” 

De rol van docenten ziet hij als belangrijk hierin. Skip vertelt over een van zijn beste vrienden, die zich als scholier direct gesteund voelde wanneer een docent iets paars droeg. “Al was het maar een paars armbandje. Iets kleins maakte echt al veel verschil voor hem.” 

Ook dit jaar helpt Skip mee met het organiseren van Paarse Vrijdag. Een leerling die met hem in de GSA zit wil op Paarse Vrijdag in drag naar school komen. “Ik hoop dat dit een heel trots moment gaat zijn, dat hij daar kan zijn zoals hij wil zijn en dat dat geaccepteerd wordt.”

Een uitnodiging aan ouders 

Skip begrijpt dat Paarse Vrijdag bij sommige ouders vragen oproept, maar benadrukt hoe laagdrempelig de dag is. “Het enige wat we doen is vragen of je paars draagt, en je hoeft daar eigenlijk niet eens ja tegen te zeggen.” Dat andere betrokkenen het juist fijn vinden om iemand in paars te zien, zegt volgens hem veel over wat zo’n gebaar kan betekenen. 

Ouders van queer kinderen wil hij vooral meegeven hoe waardevol het is als hun kind zichzelf kan zijn. “Als een kind merkt dat het zichzelf mag zijn en daarin wordt gesteund, is dat heel waardevol. Restricties blijven vaak heel lang in een persoon zitten.” 

Ook ouders van niet-queer leerlingen nodigt hij uit om het gesprek aan te gaan. “Maak het bespreekbaar. Het kan helpen om je er als ouder verder in te verdiepen en gesprekken te voeren met mensen buiten je eigen bubbel die hiermee te maken hebben.” 

In Nederland werd Paarse Vrijdag voor het eerst gehouden in 2010, op initiatief van scholier Nazmul Zaman. Hij wilde op zijn school, op een positieve manier, seksuele en genderdiversiteit zichtbaar maken en steun uiten naar lhbti+-jongeren. Sindsdien organiseert COC Nederland deze dag en ontwikkelt het elk jaar het Paarse Vrijdag Educatiepakket. Op de middelbare school en het mbo organiseren leerlingen en leraren zelf Paarse Vrijdag.