Onderwerp zoeken?

Typ hier uw onderwerp in

Home > Kennisbank > Passend onderwijs > Als onderwijs niet lukt > Aanvragen ontheffing leerplicht of maatwerk in onderwijstijd

Aanvragen ontheffing leerplicht of maatwerk in onderwijstijd.

Soms kunnen kinderen vanwege psychische of lichamelijke beperkingen tijdelijk niet of niet volledig naar school. Een ontheffing van de leerplicht, vrijstelling van geregeld schoolbezoek of maatwerk in onderwijstijd kan dan een (tijdelijke) oplossing bieden. De vrijstelling van de leerplicht of geregeld schoolbezoek vraagt u aan via de leerplichtambtenaar. Maatwerk in onderwijstijd vraagt de school aan bij de onderwijsinspectie.

Ontheffing van de leerplicht

Een ontheffing van de leerplicht aanvragen kan op grond van artikel 5 van de Leerplichtwet. Hierin zijn drie gronden voor vrijstelling van inschrijving benoemd:

  1. een jongere die op lichamelijke of psychische gronden niet geschikt is om tot een school te worden toegelaten;
  2. overwegende bedenkingen hebben tegen de richting van het onderwijs op alle binnen redelijke afstand van de woning;
  3. de jongere als leerling van een inrichting van onderwijs buiten Nederland staat ingeschreven en deze inrichting geregeld bezoekt.

Een vrijstelling of ontheffing van de leerplicht vraagt u aan bij de leerplichtambtenaar van uw gemeente. Informeer voor de contactgegevens bij uw gemeente.

Wanneer sprake is van een lichamelijke of psychische grond is een verklaring van een arts nodig. Dit mag niet de eigen behandelend arts, de huisarts of psycholoog/pedagoog zijn. De verklaring mag niet ouder dan drie maanden zijn. De aanvraag geldt steeds voor één jaar en moet voor 1 juli opnieuw worden aangevraagd.

Wanneer er een ontheffing is van de leerplicht hoeft een kind niet meer ingeschreven te staan op een school. Daarmee is de school ook niet meer verantwoordelijk voor het onderwijs. Een school mag deze leerling wel inschrijven en onderwijs blijven bieden maar in de meeste situaties gebeurt dat niet. De leerling is dan een geoorloofde thuiszitter.

Vrijstelling van geregeld schoolbezoek

Een vrijstelling van geregeld schoolbezoek aanvragen kan op grond van artikel 11d (wegens ziekte) of op grond van artikel 11g (wegens gewichtige omstandigheden) van de Leerplichtwet. Deze vrijstelling vraagt u aan bij de directeur van de school die deze vervolgens voorlegt aan de leerplichtambtenaar van uw gemeente. De leerplichtambtenaar beoordeelt het verzoek tot vrijstelling en moet hiervoor onderzoek doen naar de omstandigheden. Daarbij kan de leerplichtambtenaar gebruik maken van adviezen van de schoolarts of andere deskundigen.

Het verschil met een vrijstelling van inschrijving is dat de leerling bij vrijstelling van geregeld schoolbezoek ingeschreven blijft bij de school. De school blijft dan verantwoordelijk voor het onderwijs. In overleg met school (en leerplichtambtenaar) kan gekeken worden naar andere vormen van onderwijs en hoe de leerling weer kan terugkeren naar school.

Maatwerk in onderwijstijd

Het is ook mogelijk om een leerling een onderwijsprogramma aan te bieden dat afwijkt van het minimum aantal uren onderwijstijd dat leerlingen verplicht zijn op school door te brengen. De school vraagt hiervoor instemming van de onderwijsinspectie. Deze regeling geldt vanaf 1 augustus 2018 voor primair en voortgezet onderwijs. In het speciaal onderwijs bestond deze mogelijkheid al langer.

Voor de instemming van de inspectie moet de school de beslissing om de leerling minder onderwijs op school te laten volgen goed onderbouwen. Dit kan aan de hand van het ontwikkelingsperspectief (opp). In het opp wordt onderbouwd waarom de afwijking van onderwijstijd noodzakelijk is voor de leerling, waaruit het op maat aangeboden onderwijsprogramma bestaat en om hoeveel uren onderwijstijd per week het gaat. Daarnaast wordt in het opp beschreven hoe de leerling weer toegroeit naar het volledig aantal uren onderwijs op school. De aanvraag geldt voor een schooljaar (plus periode lopende schooljaar). Wanneer het in dat schooljaar niet gelukt is om een leerling terug te laten groeien naar school kan een nieuwe aanvraag worden ingediend. De school moet dan in het opp aangeven wat ze eraan doet om te zorgen dat de leerling alsnog ingroeit op school.

De leerlingen blijft de hele periode ingeschreven op de school en de school blijft verantwoordelijk voor het onderwijs. Er is geen ontheffing van de leerplicht nodig.

Gerelateerde onderwerpen

Dossier

Thuisonderwijs

In Nederland gaan we ervan uit dat alle kinderen onderwijs op een school volgen, maar dat hoeft niet.

Lees meer
Dossier

Orthopedagogisch didactisch centrum (OPDC)

Soms is het gedrag van een kind niet meer te handhaven op school. Een school kan een kind tijdelijk op een andere school plaatsen.

Lees meer
Dossier

Hulp aan thuiszitters

Wat kunnen ouders doen wanneer hun kind langdurig niet naar school gaat? Er zijn veel instanties die zich bezighouden met leerlingen die thuiszitten.

Lees meer
Dossier

Leerplichtige leerlingen niet naar school

In Nederland zijn er kinderen met uiteenlopende en complexe problemen, die niet naar school kunnen.

Lees meer

Neem contact met ons op

Het adviespunt is bereikbaar voor al uw vragen.