Vrijstelling 5 onder b: handreiking voor gemeentes biedt meer duidelijkheid.

15 juni 2026 Nieuws

Ingrado en de VNG hebben een handreiking gepubliceerd voor gemeenten over de uitvoering van het arrest. Dit geeft meer duidelijkheid over wat er in de praktijk gaat gebeuren.

Wat betekent dit voor ouders?

Heeft je kind al een bestaande vrijstelling op grond van artikel 5 onder b Leerplichtwet? Dan kan je een brief van de gemeente verwachten. Daarin staat dat de vrijstelling niet automatisch wordt verlengd en dat de gemeente met jullie in gesprek wil over deelname aan onderwijs op school. De volgende uitgangspunten zijn daarbij van belang:

  • Individueel plan van aanpak
    Gemeenten nemen actief contact op met ouders om samen een plan te maken voor de terugkeer naar school.
  • Geen automatische verlenging
    Ouders ontvangen bericht dat een verlenging van de vrijstelling niet langer vanzelfsprekend is.
  • Overgangsperiode van maximaal een jaar
    Er kan een overgangsjaar worden afgesproken om de stap naar school goed te begeleiden. Dit is geen voortzetting van de oude situatie, maar een actief traject gericht op inschrijving bij een school.
  • Maatwerk en ondersteuning
    Gemeenten werken nauw samen met samenwerkingsverbanden passend onderwijs om een geschikte onderwijsplek en passende begeleiding te realiseren.

Gevolgen voor nieuwe aanvragen (schooljaar 2026–2027)

Voor nieuwe aanvragen voor een vrijstelling in het schooljaar 2026–2027 geldt een strengere beoordeling:

  • Beschikbaarheid van openbaar onderwijs doorslaggevend
    Wanneer er openbaar onderwijs beschikbaar is op redelijke afstand van de woning, zal een beroep op artikel 5 onder b van de Leerplichtwet naar verwachting niet meer worden toegekend.
  • Richtlijnen voor afstand
    Als richtlijn geldt een maximale afstand van 6 kilometer voor het basisonderwijs en 20 kilometer voor het voortgezet onderwijs.
  • Hervatting van strafrechtelijke handhaving
    Het Openbaar Ministerie heeft aangekondigd de strafrechtelijke handhaving te hervatten op basis van dit aangescherpte juridische kader.

Vragen of persoonlijk advies?

Heb je vragen over dit onderwerp, wil je advies over jouw situatie of gewoon een luisterend oor? Neem dan contact met ons op via 088-6050101, mail naar vraag@oudersenonderwijs.nl of WhatsApp ons.

Gerelateerde onderwerpen

Uitspraak Hoge Raad over thuisonderwijs: wat betekent het voor ouders?

De Hoge Raad heeft uitspraak gedaan over thuisonderwijs wanneer ouders bezwaar hebben tegen de levensbeschouwing van scholen in de buurt.

Lees meer

Vrijstelling leerplicht

Voor kinderen van 5 tot 16 jaar geldt de leerplicht. In een aantal situaties is hiervoor een vrijstelling of ontheffing van toepassing.

Lees meer

De leerplichtambtenaar

De leerplichtambtenaar in de gemeente waar u woont houdt toezicht op de naleving van de Leerplichtwet.

Lees meer
Ouders & onderwijs

Meld je aan voor onze tweewekelijkse nieuwsbrief!

Ontvang het laatste nieuws, tips en ervaringen.