Onderwerp zoeken?

Typ hier uw onderwerp in

Home > Speerpunten > Ouderbijdrage

Speerpunt - Vrijwillige ouderbijdrage en schoolkosten.

Alle kinderen in Nederland hebben recht op gratis toegankelijk onderwijs. De overheid is verplicht hier zorg voor te dragen. Dit betekent dat ouders geen schoolgeld hoeven te betalen en alleen gevraagd mag worden om een vrijwillige ouderbijdrage voor ‘extra-curriculaire’ activiteiten, dus buiten het reguliere onderwijsprogramma om. Kinderen mogen dan ook nooit van deze onderwijsactiviteiten worden uitgesloten als ouders de bijdrage niet kunnen of willen betalen.  

Grote schaal

Het is niet zo dat scholen geen financiële bijdrage aan ouders mogen vragen. Dat gebeurt namelijk, zeker in het voortgezet onderwijs, op grote schaal. Op de basisschool wordt ouders vaak gevraagd om een vrijwillige bijdrage van gemiddeld 40 euro per jaar, voor bijvoorbeeld het kerstfeest en een schoolreisje. Het al dan niet kunnen of willen betalen van deze bijdrage mag echter nooit leiden tot uitsluiting van kinderen. Iedereen mag dus mee op schoolreis en deelnemen aan alle activiteiten die door de school worden georganiseerd. Scholen kunnen wel afhankelijk zijn van de bijdrage van ouders voor het organiseren van deze activiteiten. Die kunnen in dat geval alleen doorgaan als de financiële bijdrage van ouders die dat kunnen en willen betalen voldoende is 

Dienstverleningscontract

Op de middelbare school worden nog veel meer schoolkosten in rekening gebracht bij ouders. De jaarlijkse kosten lopen al snel op tot ruim 500 euro. Hoewel deze kosten vaak worden gepresenteerd als verplicht, vallen die ook allemaal onder de vrijwillige ouderbijdrage. Dus ook de huur van kluisjes, bijdrage voor schoolkamp, verzekeringen en andere kosten zijn niet verplicht. Schoolboeken zijn op alle scholen gratis. U kunt niet worden verplicht allerlei diensten af te nemen of een zogenoemd dienstverleningscontract te ondertekenen. Naast kosten voor diverse diensten en activiteiten wordt er nog een eigen bijdrage gevraagd van ouders op de zogenoemde profielscholen, met verrijkte leerwegen zoals tweetalig onderwijs (TTO)technasia en LOOT-scholen. Deze eigen bijdrage mogen ze vragen, mits ze daarnaast een regulier kosteloos programma aanbieden dat ieder kind gratis kan volgen.  

Kosten voor digitale leermiddelen, zoals laptops

Scholen brengen dus kosten bij ouders in rekening en daar komen nog andere kosten bij. Dat zijn de kosten die ouders zelf maken voor het onderwijs aan hun kind. Te denken valt aan digitale leermiddelen, zoals laptops, die kinderen nodig hebben om het onderwijs te kunnen volgen. Momenteel mogen scholen ouders verplichten om zelf een laptop aan te schaffen, mits zij niet dwingend een bepaald type voorschrijven. Wij pleiten ervoor dat laptops en andere ‘devices’ door school aan alle kinderen (in bruikleen) ter beschikking worden gesteld.  

Kosten voor huiswerkbegeleiding en bijles

Ouders investeren steeds vaker in huiswerkbegeleiding, hulp bij het voorbereiden op de eindtoetsof online programma’s die hulp bieden bij taal en rekenen. De afgelopen jaren zijn ouders steeds meer geld gaan uitgeven aan dergelijk ‘schaduwonderwijs’. De redenen hiervoor lopen uiteen: er wordt een grote prestatiedruk ervaren in het onderwijs, ouders hebben zelf soms minder tijd om hun kinderen te helpen omdat ze zelf werken en de kwaliteit van onderwijs wordt onvoldoende gevonden, zeker als gevolg van het lerarentekort en bijbehorende lesuitval 

Wat vindt Ouders & Onderwijs van de vrijwillige ouderbijdrage en schoolkosten?

Ouders & Onderwijs vindt dat alle kinderen recht hebben op gratis toegankelijk en kwalitatief hoogwaardig onderwijs. Dit betekent dat het een maatschappelijke opdracht van het onderwijs is om alle kinderen gelijke kansen te bieden. Differentiatie van onderwijs is prima, zo lang het omgaan met verschillen tussen leerlingen niet leidt tot ongelijke kansen. Het aanbieden van door ouders gefinancierde onderwijsprogramma’s door publieke scholen past hier niet bij, omdat er mogelijk een kwaliteitsverschil gaat ontstaan tussen onderwijs met en  zonder ouderbijdrage. Dit betekent dat kinderen van rijkere ouders beter onderwijs krijgen dan andere kinderen. Dit is onwenselijk. De overheidsbijdrage aan scholen (de lumpsum) moet voldoende zijn om te zorgen voor kwalitatief hoogwaardig onderwijs voor iedereen.  

Kansenongelijkheid

De huidige ontwikkelingen leiden tot een grote kansenongelijkheid die zichtbaar is op de korte en lange termijn. Zo schreef de Inspectie van het Onderwijs in de Staat van het Onderwijs in 2019: ‘De afgelopen 5 tot 10 jaar liep de kansenongelijkheid in het onderwijs op. Leerlingen met gelijke prestaties kwamen steeds vaker op verschillende niveaus. Het diploma van hun ouders werd hierbij steeds belangrijker.’ Die ontwikkeling is zorgelijk omdat juist het onderwijs, bedoeld is als grote gelijkmaker en ieder kind daardoor gelijke kansen moet krijgen om zijn of haar talent te benutten.  

Strikter

Ouders & Onderwijs vindt dat de vrijwillige ouderbijdrage nog veel strikter moet worden beperkt tot extraatjes die geen invloed hebben op de kwaliteit van het onderwijs. Ook vinden we dat schoolkosten, zoals kopieerkosten, kluishuur en verzekeringen door de school betaald moeten worden. Ook verplichte digitale leermiddelen behoren onderdeel te zijn van de lumpsum. Uitsluiting van kinderen door scholen moet verboden worden, ongeacht of ouders de vrijwillige ouderbijdrage niet kunnen of willen betalen.   

Initiatiefwetsvoorstel

Op 17 december 2019 werd er door de Tweede Kamer een initiatiefwetsvoorstel aangenomen die de uitsluiting van leerlingen verbiedt wanneer ouders de vrijwillige ouderbijdrage niet betalen. Het voorstel is een grote stap in het vergroten van de kansengelijkheid. Daarom is het van belang dat ook de Eerste Kamer met het voorstel instemt.Het is verder belangrijk dat de Onderwijsinspectie toe gaat zien op de naleving van de regels rondom de ouderbijdrage en schoolkostenOuders die constateren dat scholen zich niet aan de regels houden roepen we op dit te melden. Dat kan bij Ouders & Onderwijs, of direct bij het Loket van de Onderwijsinspectie 

Onze standpunten:

  • De ouderbijdrage is altijd vrijwillig en mag nooit leiden tot uitsluiting van kinderen. 
  • De ouderbijdrage is niet bedoeld voor het ‘verrijken’ van het onderwijs, omdat kwalitatief hoogwaardig onderwijs voor iedereen toegankelijk en dus publiekelijk bekostigd moet zijn. Stel dus publieke financiering ter beschikking aan scholen die bepaalde profielen willen aanbieden, zoals TTO of technasia en controleer streng of deze zaken daadwerkelijk bijdragen aan kwalitatief hoogwaardiger onderwijs. 
  • De groei van schaduwonderwijs is onwenselijk. De kwaliteit van onderwijs moet zodanig zijn dat de gevoelde noodzaak bij ouders om hun kinderen te laten bijscholen vermindert. Ook moet de prestatiedruk op kinderen worden verminderd, door minder nadruk te leggen op leerlingvolgsysteem, toetsen en (vroege) selectie. Dit vraagt om een verplichte hoogwaardige didactische aanpak van alle scholen.  
  • Gebrek aan een dekkend aanbod van passend onderwijs mag er niet toe leiden dat ouders van deze kinderen uit eigen zak particulier onderwijs moeten betalen. Waar ons publieke onderwijssysteem niet in staat is passend onderwijs te bieden, moet het mogelijk blijven om maatwerk te leveren door particulier onderwijs in te kopen. 
  • Digitale leermiddelen zijn nu een veel te hoge kostenpost voor ouders. Als scholen ervoor kiezen deze onmisbaar te maken voor het volgen van onderwijs, dan moeten ze net als schoolboeken gratis verstrekt worden.  

'De ouderbijdrage is altijd vrijwillig en mag nooit leiden tot uitsluiting van kinderen.'

97%
3%
0%
Stemmen: 32
Bekijk resultaten

Gerelateerde onderwerpen

Dossier

Relatie ouders en school

Ouders & Onderwijs is er voor alle ouders met kinderen in de schoolgaande leeftijd. Ouders kunnen bij ons terecht voor advies en antwoorden op hun vragen.

Lees meer
Nieuws

Uitsluiten van kinderen van schoolactiviteiten wordt verboden

Het wetsvoorstel over de ouderbijdrage is aangenomen door de Tweede Kamer. Het niet betalen van de ouderbijdrage mag niet langer een reden zijn om leerlingen uit te sluiten van schoolactiviteiten.

Lees meer
Nieuws

Moet je als ouder de vrijwillige ouderbijdrage betalen?

Het basis- en voortgezet onderwijs in Nederland is gratis. Voor ouders zijn er geen kosten om hun kind dit onderwijs te laten volgen. Toch mag school aan ouders een bijdrage vragen. Ouders kiezen zelf of ze deze bijdrage betalen. Daarom wordt deze bijdrage de vrijwillige ouderbijdrage genoemd. Maar wat zijn de consequenties als u dit niet betaalt? 

Lees meer
Dossier

De vrijwillige ouderbijdrage

Veel scholen vragen elk jaar een financiële bijdrage van ouders. Deze bijdrage is altijd vrijwillig.

Lees meer

Neem contact met ons op

Het adviespunt is bereikbaar voor al uw vragen.