Onderwerp zoeken?
Typ hier uw onderwerp in
Speciaal onderwijs.
Speciaal onderwijs (so) biedt specialistische begeleiding, extra ondersteuning en andere hulp die je kind misschien nodig heeft. Maar wat is so precies? Voor wie is het? En hoe wordt je kind toegelaten?
Wat is speciaal onderwijs?
In het so krijgen kinderen onderwijs dat beter past bij wat zij nodig hebben. De klassen zijn kleiner en er is meer begeleiding. Ook hebben de leraren vaak extra kennis over bijvoorbeeld gedrag, leren of medische ondersteuning. Het doel is dat alle kinderen zich kunnen ontwikkelen in een tempo en omgeving die bij ze past.
Voor wie is speciaal onderwijs?
Speciaal onderwijs is voor kinderen die meer begeleiding nodig hebben dan een reguliere basisschool of speciaal basisonderwijs-school kan bieden bij hun ondersteuningsbehoefte.
Dit zijn bijvoorbeeld:
- kinderen met een verstandelijke beperking;
- kinderen met een visuele beperking of auditieve beperking
- kinderen met een lichamelijke beperking of langdurige ziekte;
- kinderen met een ontwikkelingsstoornis, zoals autisme;
- kinderen met ernstige gedragsproblemen.
Wat is het verschil tussen speciaal basisonderwijs (sbo) en speciaal onderwijs (so)?
Sbo en so zijn allebei aparte scholen, dus geen speciale klas binnen een reguliere basisschool. Het verschil zit in hoeveel extra ondersteuning een kind nodig heeft.
- sbo is voor kinderen die meer begeleiding nodig hebben dan een reguliere basisschool kan bieden.
- so is voor kinderen die intensievere begeleiding en/of specialistische zorg nodig hebben.
Een overstap naar het so gebeurt alleen als ouders, school en het samenwerkingsverband samen vinden dat die omgeving beter past bij wat het kind nodig heeft.
Welke soorten speciaal onderwijs zijn er?
Bij het so delen we scholen in vier groepen in. Die groepen noemen we ‘clusters’. Elk cluster is er voor een speciale groep kinderen.
- Cluster 1: voor blinde of slechtziende kinderen met een visuele beperking (blind of slechtziend).
- Cluster 2: voor kinderen met een gehoorbeperking, taalontwikkelingsstoornis (TOS) of spraakproblemen.
- Cluster 3: voor kinderen met een lichamelijke of verstandelijke beperking. Of met een langdurige ziekte.
- Cluster 4: voor kinderen met gedragsproblemen of psychische problemen.
Hoe wordt je kind toegelaten?
Je kind kan niet zomaar naar het speciaal onderwijs. Samen met de school kijk je eerst welke ondersteuning je kind nodig heeft. De afspraken hierover zet de school in het ontwikkelingsperspectief (opp). Je wordt als ouder altijd betrokken bij dit proces.
Hoe de toelating bij het speciaal onderwijs precies werkt, verschilt per cluster. Lees daar meer over op de pagina over de verschillende clusters.
Hoe ziet speciaal onderwijs eruit?
Kinderen in het speciaal onderwijs krijgen vaak een eigen leerlijn: een soort eigen programma. Dat betekent dat ze werken aan doelen die passen bij hun ontwikkeling. Sommige leerlingen gaan vervolgens naar regulier onderwijs. Anderen kunnen later naar het voortgezet speciaal onderwijs (vso) of praktijkonderwijs.
De school maakt samen met ouders (en het kind) een Dat is een plan waarin staat hoe het kind zich ontwikkelt en welke begeleiding daarbij hoort. In dat plan staat hoe het nu gaat met het kind, welke doelen haalbaar zijn en welke begeleiding daarbij hoort.
Het OPP helpt de school, ouders en het samenwerkingsverband om goed te volgen of het onderwijs nog past bij het kind. Of dat er aanpassingen nodig zijn.
Vragen of persoonlijk advies?
Heb je vragen over dit onderwerp, wil je advies over jouw situatie of gewoon een luisterend oor? Neem dan contact met ons op via 088-6050101, mail naar vraag@oudersenonderwijs.nl of WhatsApp ons.
FAQ: Speciaal onderwijs.
- Cluster 1: voor kinderen met een visuele beperking, een verstandelijke beperking of andere ondersteuningsbehoefte.
- Cluster 2: voor kinderen die doof of slechthorend zijn, een taalontwikkelingsstoornis (TOS) hebben, een beperking in horen én zien, of een communicatief meervoudige beperking hebben (CMB).
- Cluster 3: voor kinderen met een fysieke beperking, verstandelijke beperking, langdurige ziekte of meervoudige beperking.
- Cluster 4: voor kinderen met ernstige gedragsproblemen of psychiatrische problemen.
Als je kind bij cluster 1 of 2 past, wordt dit beoordeeld via speciale instellingen, zoals Visio, Bartiméus, Kentalis of Auris. Past je kind beter bij cluster 3 of 4? Dan gaat het via het samenwerkingsverband passend onderwijs.
Als de reguliere school waar je kind nu op zit een toelaatbaarheidsverklaring aanvraagt, kan je kind niet op deze school blijven. Je kunt wel zelf op zoek gaan naar een andere reguliere school. Deze onderzoekt dan of ze kunnen voldoen aan de ondersteuningsbehoefte van je kind.
So is onderwijs voor kinderen die meer hulp nodig hebben dan een reguliere basisschool kan bieden. De klassen zijn kleiner en er is meer begeleiding.
Kinderen met een beperking, ontwikkelingsstoornis of gedragsprobleem waarvoor extra begeleiding nodig is.
Het sbo is voor kinderen die extra hulp nodig hebben bij leren of gedrag, maar geen intensieve zorg nodig hebben. Het so is voor kinderen die specialistische begeleiding nodig hebben, vaak in nog kleinere groepen met meer ondersteuning.
Er zijn vier clusters:
- Zien
- Horen/taal
- Lichamelijk/verstandelijk
- Gedrag
Alleen met een toelaatbaarheidsverklaring (TLV) van het samenwerkingsverband kan een kind naar s(b)o cluster 3 of 4. De school vraagt die aan in overleg met ouders.
Cluster 1 en 2 zijn voor kinderen met een visuele of auditieve beperking. Een kind kan naar cluster 1 of 2 als die voldoet aan bepaalde voorwaarden en de onderzoekscommissie beoordeelt dat de school inderdaad bij het kind past.
Vso is onderwijs voor jongeren van 12 tot 20 jaar die extra ondersteuning nodig hebben. Ze krijgen les in kleine groepen en werken aan doelen die passen bij hun mogelijkheden.
Als de intensieve begeleiding die nodig is niet meer past binnen het regulier voortgezet onderwijs. Je hebt een toelaatbaarheidsverklaring (TLV) nodig.
Er is geen vaste IQ-grens. Het gaat erom wat een leerling nodig heeft om goed te leren en zich te ontwikkelen.
Er zijn drie profielen: vervolgonderwijs, arbeidsmarktgericht en dagbesteding.
Leerlingen mogen meestal tot het einde van het schooljaar waarin ze 20 jaar worden op het vso blijven.
Gerelateerde onderwerpen
Toelaatbaarheidsverklaring speciaal onderwijs (tlv)
Wat is een toelaatbaarheidsverklaring (tlv) voor speciaal onderwijs?
Lees meerVoortgezet speciaal onderwijs (vso)
Wat is voortgezet speciaal onderwijs (vso)? Lees hoe het werkt.
Lees meerSpeciaal basisonderwijs (sbo)
Lees voor wie sbo is, wat het verschil is met speciaal onderwijs (so) en hoe toelating werkt.
Lees meerLeerlingenvervoer speciaal onderwijs
Lees wanneer je leerlingenvervoer mag gebruiken, hoe je het aanvraagt en wat dat kost.
Lees meer