Voortgezet speciaal onderwijs (vso).

Wat is voortgezet speciaal onderwijs?

Het vso is bedoeld voor leerlingen die niet op een reguliere middelbare school terecht kunnen, maar meer ondersteuning nodig hebben. Op het vso:

• Zijn de klassen kleiner
• Is er meer structuur in de dag en in de klas
• Hebben de leraren kennis van verschillende beperkingen en leerproblemen
• Krijgen kinderen onderwijs op hun eigen niveau, met begeleiding die past bij hun mogelijkheden

Het doel van het vso is dat iedere leerling zich kan ontwikkelen richting verder leren, werken en zo zelfstandig mogelijk meedoen in de maatschappij.

Voor wie is het vso?

Het vso is bedoeld voor leerlingen van 12 tot ongeveer 20 jaar, die meer ondersteuning nodig hebben dan het reguliere voortgezet onderwijs kan bieden.

Dat kan bijvoorbeeld gaan om leerlingen met:

• een verstandelijke of lichamelijke beperking
• autisme of een andere ontwikkelingsstoornis
• langdurige ziekte of psychische problemen
• leerproblemen in combinatie met gedragsproblemen

Op het vso zijn de soorten ondersteuning in vier clusters opgedeeld. Cluster 1 en 2 hebben een andere route dan cluster 3 en 4. Er zijn voor cluster 1 en 2 bijna geen vso-scholen, maar zijn er vooral ter ondersteuning in het regulier voortgezet onderwijs.

Hoe werkt de toelating?

Je kind kan niet zomaar naar het voortgezet speciaal onderwijs. Samen met de school kijk je eerst welke ondersteuning je kind nodig heeft. De afspraken hierover zet de school in het ontwikkelingsperspectief (OPP). Je wordt als ouder altijd betrokken bij dit proces.

Hoe de toelating bij het speciaal onderwijs precies werkt, verschilt per cluster. Lees daar meer over op de pagina over de verschillende clusters.

Hoe ziet het onderwijs eruit?

In het vso krijgen leerlingen les op een manier die past bij hun ontwikkeling. Een profiel past ook bij waar je kind na het vso naar toe gaat. Er zijn drie profielen (richtingen). Iedere richting heeft een ander doel en bereidt je kind voor op de toekomst.

1. Vervolgonderwijs: leerlingen gaan hierna naar het mbo/hbo/wo of regulier voortgezet onderwijs.
2. Arbeidsmarktgericht: leerlingen leren vaardigheden om later te kunnen werken.
3. Dagbesteding: het onderwijs is niet gericht op straks een andere opleiding kunnen volgen of werk. Hier leren leerlingen wel om zo zelfstandig mogelijk te worden en mee te kunnen doen in de samenleving.

Bij elk profiel maakt de school samen met ouders (en het kind) een ontwikkelingsperspectief (OPP) . Daarin staat welke doelen haalbaar zijn en welke ondersteuning het kind krijgt.

Leerdoelen en diploma

Op het voortgezet speciaal onderwijs (vso) werkt je kind aan leerdoelen die passen bij diens mogelijkheden. De school kijkt samen met jou welk profiel het beste past.

Sommige leerlingen doen examen en halen een diploma. Dat kan een vmbo-, havo- of vwo-diploma zijn. Sommige leerlingen hebben niet voldaan aan de vereisten van het schooldiploma. Zij ontvangen een verklaring waarop staat dat ze hebben gewerkt aan de kennis en vaardigheden die zij nodig hebben voor een passende vervolgplek.

De mogelijkheden na de basisschool

De overstap naar het voortgezet (speciaal) onderwijs kan spannend zijn. De basisschool speelt een belangrijke rol bij het voorbereiden hiervan.

De school bespreekt met ouders en het samenwerkingsverband wat de beste vervolgstap is:

• regulier voortgezet onderwijs met extra hulp
• vmbo met leerwegondersteuning (lwoo)
• praktijkonderwijs
• voortgezet speciaal onderwijs.